Rozwój handlu internetowego sprawił, że stanowiska pakowania stały się sercem wielu magazynów i firm wysyłkowych. Pracownicy codziennie przenoszą, obracają i przesuwają setki paczek o różnej wadze i wielkości. Każdy z tych ruchów wydaje się drobny, ale powtarzany przez osiem godzin dziennie prowadzi do przeciążeń kręgosłupa, barków i nadgarstków. Dobrze zaprojektowane stanowisko pozwala ograniczyć te obciążenia, a jednocześnie przyspiesza pracę i zmniejsza liczbę uszkodzonych przesyłek.
Skąd biorą się przeciążenia przy pakowaniu
Największym problemem nie jest zwykle sam ciężar pojedynczej paczki, lecz powtarzalność ruchów i niewłaściwa pozycja ciała. Pracownik, który kilkaset razy dziennie sięga daleko przed siebie, pochyla się nad zbyt niskim blatem lub przeciąga karton po szorstkiej powierzchni, narażony jest na mikrourazy, które z czasem przeradzają się w przewlekłe dolegliwości. Bóle odcinka lędźwiowego, zapalenia ścięgien czy zespół cieśni nadgarstka należą do najczęstszych problemów zdrowotnych w logistyce.
Konsekwencje ponosi także pracodawca. Zwolnienia lekarskie, rotacja pracowników i spadek wydajności pod koniec zmiany to realne koszty, które często przewyższają wydatki na modernizację stanowiska.
Wysokość blatu i zasięg ramion
Podstawą ergonomii jest dopasowanie wysokości stołu do rodzaju pracy i wzrostu pracownika. Przy pakowaniu blat powinien znajdować się mniej więcej na wysokości łokci lub nieco poniżej, tak aby nie trzeba było unosić barków ani pochylać się nad paczką. W firmach pracujących w systemie zmianowym dobrze sprawdzają się stoły z regulacją wysokości, które każda osoba może ustawić pod siebie.
Równie ważny jest zasięg. Najczęściej używane materiały, taśmy, wypełniacze i drukarka etykiet powinny znajdować się w strefie, do której pracownik sięga bez wyprostowania ramion. Wszystko, co wymaga skrętu tułowia lub wyciągnięcia ręki daleko przed siebie, zwiększa obciążenie i spowalnia pracę.
Przesuwanie zamiast podnoszenia
Jedną z najskuteczniejszych zasad ergonomii jest ograniczenie podnoszenia ładunków na rzecz ich przesuwania. Paczka, którą można przesunąć z wózka na stół, a ze stołu na przenośnik bez odrywania od powierzchni, wymaga wielokrotnie mniejszego wysiłku. Warunkiem jest jednak, aby wszystkie powierzchnie znajdowały się na zbliżonej wysokości i stawiały jak najmniejszy opór.
Tu z pomocą przychodzą kule transportowe. To elementy złożone z dużej kuli nośnej osadzonej na łożu z mniejszych kulek, które pozwalają przesuwać ładunek w dowolnym kierunku przy minimalnym tarciu. Zamontowane w blacie stołu pakowego tworzą powierzchnię, po której nawet ciężki karton można łatwo obrócić, przesunąć w bok lub skierować na kolejne stanowisko jedną ręką.
Kule transportowe a rolki
Stoły rolkowe sprawdzają się wtedy, gdy paczki przemieszczają się w jednym kierunku, na przykład wzdłuż linii pakowania. Ich ograniczeniem jest jednak brak możliwości swobodnego obracania ładunku. Pracownik, który musi okleić karton z każdej strony lub obrócić go etykietą do skanera, i tak musi go unieść.
Stoły kulowe rozwiązują ten problem. Kule transportowe obracają się we wszystkich kierunkach, dzięki czemu paczkę można bez wysiłku obrócić o dowolny kąt i przesunąć tam, gdzie jest potrzebna. W praktyce wiele firm łączy oba rozwiązania, stosując strefę kulową na stanowisku pakowania i przenośnik rolkowy do dalszego transportu przesyłek.
Przy wyborze warto zwrócić uwagę na materiał. Kule stalowe są wytrzymałe i sprawdzają się przy cięższych ładunkach, a kule z tworzywa pracują ciszej i nie rysują delikatnych opakowań. W środowiskach wilgotnych lub w branży spożywczej stosuje się wersje ze stali nierdzewnej. Ważna jest też nośność pojedynczej kuli, którą dobiera się do masy najcięższych przesyłek i liczby kul podpierających ładunek jednocześnie.
Przepływ paczek na stanowisku
Ergonomia to nie tylko pojedynczy stół, ale cały przepływ pracy. Najlepiej, gdy towar trafia do pracownika z jednej strony, a gotowa paczka opuszcza stanowisko z drugiej, bez cofania się i krzyżowania dróg. Pozwala to uniknąć zbędnych ruchów, a pracownik może skupić się na samym pakowaniu.
Dobrym rozwiązaniem są także stoły pośrednie i rampy na tej samej wysokości co blat pakowy. Paczkę przesuniętą po kulach można bezpośrednio przekazać na przenośnik, wózek z regulowaną platformą lub do strefy kompletacji wysyłek. Każde wyeliminowane podniesienie to mniejsze obciążenie dla kręgosłupa.
Organizacja pracy i szkolenia
Nawet najlepszy sprzęt nie zastąpi właściwej organizacji. Rotacja zadań między pakowaniem, kompletacją i obsługą zwrotów pozwala odciążyć różne grupy mięśni. Krótkie przerwy co kilkadziesiąt minut zmniejszają zmęczenie, a szkolenia z prawidłowej techniki podnoszenia i przesuwania pomagają wyrobić dobre nawyki.
Przepisy BHP zobowiązują pracodawcę do oceny ryzyka zawodowego przy ręcznych pracach transportowych i do stosowania środków ograniczających obciążenie. Przy zatrudnianiu kobiet obowiązują dodatkowo bardziej restrykcyjne limity dotyczące podnoszenia i przenoszenia ciężarów. Modernizacja stanowisk pakowania jest więc nie tylko inwestycją w wydajność, ale też elementem spełnienia wymogów prawa.
Od czego zacząć
Najprościej rozpocząć od obserwacji. Warto przez kilka dni przyglądać się pracy na stanowiskach i zapisywać momenty, w których pracownicy podnoszą paczki, pochylają się, skręcają tułów lub sięgają daleko przed siebie. Dobrym źródłem informacji są również rozmowy z samymi pakowaczami, którzy najlepiej wiedzą, co sprawia im trudność. Na tej podstawie można zaplanować zmiany, od regulacji wysokości stołów, przez zamontowanie modułów z kulami transportowymi, po reorganizację przepływu towaru. Często już niewielkie modyfikacje przynoszą wyraźną poprawę komfortu pracy i tempa realizacji zamówień.
—
Artykuł sponsorowany
